Konutlarda Kentsel Dönüşümde Devlet Destekleri ve Hibeleri
Kentsel dönüşümde ev sahiplerine sağlanan kira yardımı, Yarısı Bizden kampanyası, vergi muafiyetleri ve kredi desteklerinin güncel kapsamlı özeti, özet tablo ve aksiyon adımlarıyla.
Kentsel dönüşüm sürecine giren konut sahiplerini bekleyen birden fazla devlet desteği var: aylık kira yardımı, İstanbul'a özel "Yarısı Bizden" hibe-kredi paketi, vergi muafiyetleri ve düşük faizli kredi imkanları. Bu rehberde her birini, hak sahipliği sürecinde kimlerin yararlanabileceğini ve dikkat edilmesi gereken noktaları güncel mevzuata göre özetliyoruz.
1. Aylık Kira Yardımı
Riskli yapı tespiti kesinleşmiş ve bina tahliye edilip yıkılmış olan malikler, geçici barınma ihtiyaçlarını karşılamak için genellikle 18 aya kadar aylık kira yardımı alabilir; başvuru, tahliye/yıkım sonrası en geç 1 yıl içinde e-Devlet veya İl Müdürlüğü'ne yapılmalıdır. Kiracılar ise aylık değil, tek seferlik taşınma (tahliye) desteğinden yararlanır.
Başvuru şartları, adım adım e-Devlet süreci ve güncel tutarın nasıl öğrenileceği için kira ve taşınma yardımı rehberimize bakabilirsiniz.
2. "Yarısı Bizden" Kampanyası (İstanbul)
Bu, İstanbul'daki riskli yapılar için 22 Şubat 2024'te Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile başlatılan, hibe ve kredinin bir arada sunulduğu özel bir destek paketi. Güncel (Eylül 2026) rakamlarıyla:
- 875.000 TL hibe (geri ödemesiz)
- 875.000 TL kredi (uzun vadeli, imtiyazlı faizle)
- 125.000 TL taşınma/tahliye desteği
- Toplam: 1.875.000 TL konut başına destek
Önemli güncelleme: Kampanya başlangıçta 31 Aralık 2026'da sona erecekti; Cumhurbaşkanı'nın yakın tarihli açıklamasıyla süre 31 Aralık 2027'ye uzatıldı.
Kimler yararlanabilir:
- Yapı İstanbul sınırları içinde olmalı
- 6306 sayılı Kanun kapsamında resmi olarak riskli yapı tespit edilmiş olmalı
- Bazı teknik şartlar da var (örneğin ruhsat tarihi ve yeni inşaatın eski yapıya göre büyüme oranıyla ilgili sınırlamalar) — parselinize özel uygunluğu başvuru öncesi teyit ettirmenizi öneririz
Ödeme mekanizması: Destek doğrudan malike değil, inşaat ilerleyişine paralel olarak bir güvence (escrow benzeri) mekanizmasıyla müteahhide aktarılıyor — bu, hem hak sahibini hem de sürecin şeffaflığını koruyan bir yapı.
Kampanya İstanbul odaklı yürütülüyor; farklı bir ilde iseniz benzer bölgesel programların olup olmadığını kendi büyükşehir belediyenizin kentsel dönüşüm biriminden sorabilirsiniz.
Resmi Kaynak: "Yarısı Bizden" kampanyası ve diğer güncel finansal destekler hakkında resmi bilgi için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın Finansal Destek sayfasını inceleyebilirsiniz.
3. Vergi ve Harç Muafiyetleri
Kentsel dönüşüm kapsamındaki işlemlerde tapu harcı, noter işlemleri ve bazı vergi kalemlerinde muafiyet/istisnalar uygulanabiliyor. Bu muafiyetlerin kapsamı işlem türüne göre değiştiği için, tapu/noter işlemlerinizden önce ilgili kurumdan güncel istisna listesini teyit etmenizi öneririz.
4. Düşük Faizli / Faizsiz Kredi Desteği
Ek ödeme gerektiren durumlarda (yeni dairenin değeri eski hakkınızdan fazlaysa aradaki farkı kapatmak için), bankalar ve kamu kurumları aracılığıyla avantajlı kredi seçenekleri sunulabiliyor. Yarısı Bizden kapsamındaki kredi bileşeni de bu kategoriye örnek.
Destekler Özet Tablosu
| Destek | Kim Yararlanabilir | Başvurulacak Kurum |
|---|---|---|
| Aylık kira yardımı | Malik (bina tahliye edilip yıkılmış) | e-Devlet veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü |
| Tek seferlik taşınma (tahliye) desteği | Kiracı | e-Devlet veya İl Müdürlüğü |
| "Yarısı Bizden" hibe + kredi | Malik (İstanbul, riskli yapı tespiti yapılmış) | Kampanya kapsamındaki başvuru kanalları / İl Müdürlüğü |
| Vergi ve harç muafiyetleri | İşlem tarafı (genellikle malik) | Tapu müdürlüğü, noter, ilgili vergi dairesi |
| Düşük faizli / faizsiz kredi desteği | Ek ödeme yapması gereken malik | Anlaşmalı bankalar |
Aynı Anda Yararlanılamayan Destekler Olabilir mi?
Yukarıda sıraladığımız destekler birbirinden bağımsız görünse de, bazı destek kalemleri aynı anda veya aynı gerekçeyle birlikte kullanılamayabilir. Burada kesin, genel geçer bir "birlikte alınamaz" listesi vermek yanıltıcı olur; çünkü uygulama, projenin türüne, bulunduğunuz ile ve güncel mevzuata göre değişebiliyor.
Bu nedenle, başvurmayı planladığınız destek kombinasyonu için başvuru sırasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden teyit almanızı öneririz — hangi destekleri birlikte alabileceğinizi netleştirmenin en güvenilir yolu budur.
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Teklik ilkesi: Aynı türden birden fazla bağımsız bölümünüz varsa (örneğin iki ayrı konut), genellikle sadece biri için destek alabilirsiniz. Farklı türlerde (bir konut + bir işyeri) ayrı değerlendirme mümkün olabilir.
- Muvazaalı ilişkiler kabul edilmez: Özellikle aile içi kira ilişkileri gibi durumlarda destek başvurusu reddedilebilir.
- Zamanında başvurun: Kira yardımı başvurusunu geciktirirseniz geçmişe dönük ödeme genellikle yapılmıyor — süreç başladığında başvuruyu erken yapın.
Şimdi Ne Yapmalısınız
- İlk kontrol edilecek: Malik mi kiracı mı olduğunuz ve binanızın hangi aşamada olduğu (riskli yapı tespiti, tahliye, yıkım).
- Toplanacak belgeler: Tapu kaydı veya kira sözleşmesi, riskli yapı tespit raporu, kimlik belgesi.
- Başvurulacak/danışılacak: Kira yardımı ve taşınma desteği için e-Devlet veya İl Müdürlüğü; Yarısı Bizden için kampanya kapsamındaki başvuru kanalları.
- Dikkat edilecek: Kira yardımı başvurusunu tahliye/yıkım sonrası 1 yıl içinde yapın; farklı desteklerin birlikte kullanılabilirliğini başvuru öncesi teyit edin.
- Sonraki rehber: Hak sahipliği süreci ve haklarınız veya Yarısı Bizden kampanyası rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Devlet desteklerinden en verimli şekilde yararlanmak, doğru zamanlama ve doğru başvuru kadar, güvenilir bir yüklenici ile çalışmaya da bağlı. Başvuru koşullarını ve hibe kalemlerini önceden netleştirmek, süreç ilerledikçe karşılaşabileceğiniz bürokratik gecikmeleri en aza indirir.