6306 Sayılı Kanun Nedir, Kimleri Kapsar?

6306 sayılı Kanun'un tam adı **"Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun"**dur ve Türkiye'deki tüm kentsel dönüşüm sürecinin yasal temelini oluşturur. 16 Mayıs 2012'de yürürlüğe giren bu kanun, deprem riski taşıyan yapıların tespitinden, yıkımına, yeniden inşasından hak sahiplerine sağlanan desteklere kadar sürecin her aşamasını düzenler.

Aşağıda kanunun amacını, kimleri kapsadığını, temel kavramlarını ve 2025-2026 döneminde yapılan güncel değişiklikleri özetliyoruz.

Kanunun Amacı Nedir?

Kanunun gerekçesi açık: afet (özellikle deprem) riski taşıyan yapı ve alanları, can ve mal güvenliğini sağlayacak şekilde dönüştürmek. Bu amaç doğrultusunda kanun üç temel işlevi bir araya getirir:

1. Tespit mekanizması — Hangi yapıların riskli olduğunu belirlemek için teknik ve hukuki bir çerçeve kurar
2. Karar mekanizması — Hak sahiplerinin dönüşüm konusunda nasıl karar alacağını düzenler
3. Destek mekanizması — Sürece giren hak sahiplerine kira yardımı, hibe, kredi gibi destekler sağlar

Kanun Kimleri Kapsar?

6306 sayılı Kanun, aşağıdaki taraf gruplarını doğrudan ilgilendirir:

• Malikler (ev/işyeri sahipleri): Riskli yapı veya riskli alan kapsamındaki taşınmazların tapu sahipleri
• Kiracılar: Riskli yapıda ikamet eden veya işyeri olarak kullanan kiracılar, tahliye ve destek süreçlerinde ayrı haklara sahiptir
• Sınırlı ayni hak sahipleri: İntifa hakkı, oturma hakkı gibi sınırlı haklara sahip kişiler
• Konut ve işyeri sahipleri eşit şekilde: Kanun, sadece konutları değil, ticari mülkleri (dükkan, işyeri, ofis) de kapsar — bu iki grup için bazı destek mekanizmaları farklılaşsa da temel hukuki çerçeve aynıdır

Kanunun Kapsadığı Üç Alan Türü

Kanun, dönüşüme konu olan yerleri üç kategoride tanımlar: riskli yapı (teknik raporla tespit edilen tekil bina — başvuruların büyük çoğunluğu bu kategoridedir), riskli alan (Cumhurbaşkanı kararıyla sınırları belirlenen, idarenin daha aktif rol aldığı bölge) ve rezerv yapı alanı (Bakanlıkça belirlenen uygulama alanı — 9 Kasım 2023'te, 7471 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik sonrası artık risk şartı aranmadan da ilan edilebiliyor).

Bu üç kavram arasındaki ayrımı ve 2023 değişikliğinin mülkiyet hakkınıza etkisini ayrı bir rehberde detaylı ele aldık.

Kanunun Temel Uygulama Araçları (Kısaca)

Kanun, amacına ulaşmak için birbirine bağlı birkaç mekanizma kullanır:

• Riskli yapı tespiti: Sürecin başlangıç noktası — nasıl yapıldığını buradan okuyabilirsiniz
• Salt çoğunluk kararı: Dönüşüm kararının nasıl alındığı — detaylı rehberimizde
• Devlet destekleri: Kira yardımı, hibe ve kredi imkanları — konut ve ticari mülk için ayrı rehberlerimiz mevcut

Kanunu Uygulayan Kurumlar

• Kentsel Dönüşüm Başkanlığı — Sürecin merkezi denetim ve onay makamı
• TOKİ — Bazı projelerde doğrudan yüklenici veya kolaylaştırıcı rolünde
• Belediyeler — İmar durumu, ruhsat süreçlerinde yetkili yerel idare

Kanun Ne Sıklıkla Güncelleniyor?

6306 sayılı Kanun, 2012'den bu yana durağan kalmadı — özellikle 2023 sonrası dönemde art arda önemli güncellemeler yapıldı:

• 9 Kasım 2023: Dönüşüm kararları için gereken çoğunluk eşiği 2/3'ten salt çoğunluğa (%50+1) indirildi
• 19 Aralık 2025: Kanunun kendisinde 7566 sayılı Kanun ile son değişiklik yapıldı
• 4 Şubat 2026: Uygulama Yönetmeliği'nde riskli yapı tespit süreci, tebligat usulleri ve karar alma mekanizmalarına dair kapsamlı bir güncelleme yapıldı

Bu sık güncellemeler, kanunun deprem riskine karşı süreci hızlandıracak şekilde aktif olarak iyileştirildiğini gösteriyor — bu yüzden güncel bilgi takip etmek önemli.

Resmi Kaynak: 6306 sayılı Kanun ve ilgili tüm yönetmelik/kararname güncellemeleri için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın Mevzuat sayfasını inceleyebilirsiniz.